Johannes Paulus II, 15 augustus 2004 : “Wees vrij!”

Homilie van paus Johannes Paulus II van op de bedevaartweide tegenover de Grot, op 15 augustus 2004, ter gelegenheid van de 150e verjaardag van de afkondiging van het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis.

 “Que soy era Immaculada Councepciou.” De woorden die Maria op 25 maart 1858 tot Bernadette richtte, weerklinken op een heel bijzondere wijze, nu de Kerk dit jaar de 150e verjaardag viert van de plechtige afkondiging van het dogma, door Paus Pius IX in zijn Apostolische Constitutie Ineffabilis Deus.

Ik wilde heel graag deze bedevaart naar Lourdes doen om te herinneren aan een gebeurtenis die blijvend eer betuigt aan de ene en onverdeelde Drie-eenheid. De onbevlekte ontvangenis van Maria is een teken van de gratuite liefde van de Vader, de volmaakte uitdrukking van de verlossing door de Zoon en het begin van een leven in totale beschikbaarheid door het handelen van de Geest.

Onder de moederlijke blik van de Maagd groet ik u allen van harte, dierbare broeders en zusters, die naar de Grot van Massabielle bent gekomen om de lof te zingen van Haar die door alle generaties zalig wordt geprezen (zie Lc 1, 48). Ik begroet in het bijzonder de Franse pelgrims en hun bisschoppen, in het bijzonder Mgr. Jacques Perrier, bisschop van Tarbes en Lourdes, die ik dank voor de liefdevolle woorden die hij tot mij richtte bij het begin van deze viering. Ik groet ook de Minister van Binnenlandse Zaken, die de Franse regering vertegenwoordigt, en alle andere aanwezige persoonlijkheden die deel uitmaken van de burgerlijke en militaire overheid.

Van harte denk ik ook aan de pelgrims die uit verschillende delen van Europa en van de wereld naar hier zijn gekomen, en ook aan hen die via radio of televisie met ons verenigd zijn. Met een bijzondere tederheid groet ik u, dierbare zieken, die naar dit gezegende oord bent gekomen op zoek naar verlichting en hoop. De Heilige Maagd moge u haar aanwezigheid laten aanvoelen en uw harten versterken!

“In die tijd vertrok Maria met spoed naar een stad in het bergland…” (Lc 1, 39). De woorden van het evangelie laten ons met de ogen van het hart zien hoe dat jonge meisje uit Nazaret vertrekt, naar een stad van Juda, waar haar nicht woont en aan wie ze haar diensten wil aanbieden. Die aandacht, vol tederheid voor haar oudere familielid, is het eerste wat ons treft in Maria. Het is concrete liefde, die zich niet beperkt tot enkele begrijpende woorden, maar tot persoonlijke inzet in een heel concrete bijstand. Maria schenkt aan haar nicht niet iets wat haar toebehoort, zij schenkt zichzelf, zonder er iets voor terug te vragen. Zij heeft volkomen begrepen dat de van God ontvangen gave geen privilege is, maar wel een opdracht, die haar naar de anderen voert, in de belangeloosheid die eigen is aan de liefde.

Met heel mijn hart roem ik de Heer… (Lc 1, 46). Bij haar ontmoeting met Elisabet stijgen haar gevoelens heel krachtig op in het Magnificat. De verwachting vol hoop van de “armen van de Heer” en het bewustzijn van de vervulling van Gods beloften vloeien uit haar mond, want God “is zich zijn barmhartigheid indachtig” (zie Lc 1, 54). Het is trouwens in die bewustwording dat de vreugde van de Maagd Maria is ontstaan en die in heel het lied weerklinkt: “God heeft naar haar heeft omgezien” al is ze maar een “vernederde dienares” (zie Lc 1, 48), vreugde ook om “de grote dingen die zij kan doen” waartoe zij door de Almachtige werd geroepen (zie Lc 1, 49) en vreugde om de voorsmaak van de eschatologische zaligsprekingen, die zijn voorbehouden aan de “vernederden” en de “hongerigen” (zie Lc 1, 52-53).

Na het Magnificat komt de stilte. Er wordt niets gezegd over die drie maanden die Maria doorbracht aan de zijde van haar nicht Elisabet. Of misschien is dit juist het belangrijkste: het goede gebeurt altijd in stilte, de kracht van de liefde toont zich heel discreet in de dagelijkse dienstbaarheid.

Door haar woorden en haar stilte verschijnt Maria ons als een model, een voorbeeld voor onze levensweg. Het is geen gemakkelijke weg: door de fout van de eerste ouders draagt de mensheid in zich de kwetsuur van de zonde, waarvan de gevolgen zich nog altijd laten voelen bij hen die zijn vrijgekocht. Maar het kwade en de dood zullen niet het laatste woord hebben! Maria bevestigt ons dat door heel haar bestaan als levende getuige van de overwinning van Christus, onze Pasen. De gelovigen hebben het begrepen. Daarom komen ze zo talrijk naar de grot. Zij luisteren er naar de moederlijke raadgevingen van de Maagd, in wie zij “de vrouw zien, omkleed met de zon” (Apk 12, 1), de Koningin die schittert voor de troon van God (antwoordpsalm) en hun voorspreekster is.

Vandaag viert de Kerk de glorievolle tenhemelopneming van Maria, met lichaam en ziel. De dogma’s van de Onbevlekte Ontvangenis en van de tenhemelopneming zijn nauw met elkaar verbonden. Beide verkondigen de heerlijkheid van Christus de Verlosser en de heiligheid van Maria, van wie de menselijke bestemming nu al ten volle en definitief in God is gerealiseerd.

“Ik moet weggaan en voor jullie een plaats gereedmaken, maar Ik kom terug, en dan neem Ik jullie bij Me op, zodat daar waar Ik ben, ook jullie zullen zijn” heeft Jezus ons gezegd (Joh 14, 3). Maria is de waarborg van de vervulling van de belofte van Christus. Haar tenhemelopneming wordt voor ons “een teken van vaste hoop en vertroosting” (Lumen gentium 68).

Dierbare broeders en zusters! Van bij de Grot van Massabielle spreekt de Onbevlekte Maagd ook tot ons, christenen van het derde millennium. Laten we naar haar luisteren !

De jongeren allereerst, u die zoekt naar een antwoord dat zin aan uw leven kan geven. U kunt dit antwoord hier vinden. Het is een veeleisend antwoord, maar het enige dat de moeite waard is. In dit antwoord schuilt het geheim van de echte vreugde en van de vrede.

an bij deze grot lanceer ik ook een speciale oproep naar de vrouwen. Maria heeft bij de verschijning in de grot haar boodschap aan een meisje toevertrouwd, alsof ze, voor deze eeuw die door het materialisme en door de secularisatie wordt bekoord, de bijzondere zending van de vrouw wilde onderlijnen, namelijk getuige te zijn in de huidige samenleving van de essentiële waarden, die alleen met de ogen van het hart kunnen worden waargenomen. Het is aan u, vrouwen, om de wachtposten van de Onzichtbare te zijn! Aan u allen, broeders en zusters, doe ik de dringende oproep om alles te doen wat in uw macht ligt om het leven, elk leven, te doen eerbiedigen, vanaf de bevruchting tot aan het natuurlijke einde. Het leven is heilig en niemand mag er zich meester van maken.

Ten slotte heeft de Maagd van Lourdes ook een boodschap voor iedereen: wees vrije vrouwen en mannen ! Vergeet echter niet dat de menselijke vrijheid een vrijheid is die is getekend door de zonde. Ook die vrijheid moet worden bevrijd. Christus is er de bevrijder van, Hij “die voor die vrijheid ons heeft vrijgemaakt” (Gal 5, 1). Verdedig uw vrijheid!

Beste vrienden, voor dat alles kunnen wij rekenen op haar die nooit aan de zonde heeft toegegeven en het volmaakt vrije schepsel is. Ik vertrouw u allen aan haar toe. Stap verder, met Maria, op de weg naar de volle verwezenlijking van uw menszijn.

Johannes Paulus II